07:00 Әрі қарай эфирде: ҚР Әнұраны
+7 (7172) 757 540
astananews@khabar.kz

Жетісулық майдангерлер зор құрметке бөленді

    Сейсенбі, 09 Мамыр 2017 23:26

Жетісу жерінен соғысқа 120 мың азамат аттанды.

Елге соның жартысынан астамы ғана оралды. 52 жауынгер Кеңес Одағының батыры атанды. Соның 11-і аты аңызға айналған 28-ші гвардияшы-панфиловшы қатарынан. Қазір өңірде көзі тірі 190 соғыс ардагері бар. Бүгін майдангерлер зор құрметке бөленді.

Сәрсенбай Қаңтарбаев, Ұлы Отан соғысының ардагері:

- Бүгінгі Жеңіс күні мерекесімен құттықтаймын! Жастарымыз аман болсын! Қазақтың қайсар ұлы болып, Отан үшін, ел үшін Жеңіс күнін тойлай беріңдер. Соғыс болмасын. Біздің көргенімізді көрмеңдер!

Қарағанды облысында Ұлы Жеңіс мейрамы ұлықталды

    Сейсенбі, 09 Мамыр 2017 23:03

Мерекені Қарағанды жұрты да кең көлемде атап өтті.

Соғыс ардагерлері «Мәңгілік алау» мемориалына гүл қойып, «қандыкөйлек» майдандастарын еске алды. Ал түс ауа мереке «Жеңіс» саябағында жалғасты. Соғыс жылдарының әндері шырқалып, театрландырылған көрініс қойылды. Сондай-ақ ретро көліктердің көрмесі ұйымдастырылып, тұрғындар солдат ботқасынан дәм татты.

Қазір Қарағанды облысында небәрі 184 қария қалған. Жылдағы дәстүрге сай, сол ардагерлер әуелі «Мәңгілік алау» мемориалына гүлшоқтарын қойып, майдан даласында шейіт болған боздақтардың рухына тағзым етті. Бұл күні өңірдегі барлық әскери бөлімдердің сарбаздары салтанатты сап құрып, ардагерлерге құрмет көрсетті. 

Ерлан Қошанов, Қарағанды облысының әкімі: 

- Біз ардагерлерімізді ардақтаған, қарттарымызды қадірлейтін халықпыз. Отан үшін жанын қиған жауынгерлерге, ардагерлерге деген құрметіміз Мәңгілік алау сияқты ешқашан өшпейді, сөнбейді.  

Бұл күні кеншілер шаһарында «Мәңгілік полк» шеруі өтті. Тұрғындар өздерінің соғысқа қатысқан батыр аталарының суретін ұстап, орталық көшелерді айнала жүрді. Сонымен қатар саябақта ретро көліктердің көрмесі де ұйымдастырылған. 20-ға жуық ескі техниканың ең көнесі 1947 жылы жасалыпты. Осы автокөліктер ардагерлерді Жеңіс саябағына жеткізді.

Бүркіт Есжанов, Ұлы Отан соғысының ардагері:

- Бұрын-соңды болмаған қадамдармен алға басып келе жатырмыз. Осының бәрі бейбітшіліктің, тәуелсіздіктің арқасы. Халқымызға тыныштық, отбасыларыңа шаттық, амандық тілейміз! Аман болыңыздар!

Бұдан соң мереке «Жеңіс» саябағында жалғасты. Мұндағы майдан даласын еске салатын әскери техникалар, қаруын асынған жауынгерлер жұртқа айқастың алдыңғы шебінде жүргендей әсер қалдырды. Ал саябақты жағалай тігілген жорық шатырларында тұрғындар солдат ботқасынан дәм татып, мәре-сәре болды. Мерекелік кеште жергілікті өнерпаздар ән мен жырдың тиегін ағытты.

Авторлары: Ардақ Асылханұлы, Василий Савкин, Сайлау Игіліков, Әсет Асайынов

Еліміздің алып шаһарларында «Мәңгілік полк» шеруі өтті

    Сейсенбі, 09 Мамыр 2017 22:10

Қан майданда шайқасқан, жау қолынан қаза тапқан батыр бабаларының портреттерін алып,  бас көшелермен жүріп өтті. 

Қазақтың қаһарман ұлы, батыр Бауыржан Момышұлы «Өршіл рухтан өлмес ерлік туады» деген. Отан үшін отқа түскен өршіл бабаларын еске алу үшін бүгін мыңнан астам жамбылдық Тараздағы «Мәңгілік алау» монументі маңына жиналды. Шеру дәл осы тұстан қаланың орталық алаңына дейін созылды. Мектеп оқушылары, соғыста қаза тапқан майдангерлердің ұрпақтары, қала және облыс тұрғындары қолдарына Ұлы Отан соғысына қатысқан әке-аталарының, туған-туыстарының портреттерін ұстап жүріп өтті. Бүгінгі ұрпақ қиян-кескі соғыста ерлік көрсеткен майдангерлердің есімі мәңгі өшпейтінін осылайша білдіріп отыр.

Бағила Көшербайқызы, Тараз қаласының тұрғыны:

- Отанымыз үшін ерлік жасаған аталарымыздың суретін көрсетіп шықтық. Бұл кісілердің ерлігі мәңгі өшпейді, өлмейді. Бұл жерде кішкентай баладан еңкейген қартқа дейін жүр. 

Әрбір сурет – өзінше бір тарих. Олардың әрқайсысы – жаумен күресте жеңіске жету үшін, келешек ұрпақ үшін өмірін қиған ерлердің бейнесі. Сол үшін де батырлардың портреттерін тәуелсіз елде, бейбіт аспан астында өмір сүріп жатқан ұрпақтары мақтанышпен ұстап жүр. 

Барлығы Жамбыл облысынан соғысқа 70 мыңнан астам адам шақырылған, 34 мыңы майданнан қайтқан жоқ. Сондықтан да олардың жақындары үшін бүгінгі шараның маңызы өте жоғары.

Ал Оңтүстік Қазақстан облысынан Ұлы Отан соғысына 140 мың жауынгер аттанған екен. Бүгін батыр бабаларының ерлігін еске алған ұрпақтар Шымкентте өткен шеруге қатысты. «Мәңгілік полк» шеруі орталық стадионнан басталып, Даңқ аллеясына дейін жалғасты. Барлықтарының қолында Отанын ерлікпен қорғаған туыстарының суреті. Бірі атасының, енді бірі бауырының суретін зор мақтанышпен алып өтуде. Солардың бірі – Айдана Баймұхамедова. Ол атасы Сейітхан Құлтаевты еске алу үшін осында келген. 1941 жылы соғысқа аттанып, 1951 жылы оралған Сейітхан Рахымжанұлының майданнан кейінгі өмірі туралы немересінен сұрап білсек. 

Айдана Баймұхамедова, ҰОС ардагері С.Рахымжанұлының немересі:

- Менің атам соғыс біткен соң ауыл шаруашылығы саласында жұмыс істеген. Елге еңбек еткен. Халықтың адамы болған.

Айта кетейік, «Мәңгілік полк» шеруіне 1500-ден аса облыс және қала тұрғыны қатысты. Жеңісті жақындатып, бізге бейбіт өмірді сыйлаған ардақты жандарды қалай ұлықтасақ та жарасымды. Әрбір жауынгердің есімі тарих бетінде мәңгіге елін, жерін қорғаған батыр ретінде қалары анық.                                 

«Мәңгілік полк» қозғалысына петропавлдықтар да үн қосты. Сол бір сұрапыл соғыста қаза тапқан сарбаздарға тағзым ету мақсатында ұйымдастырылатын шара теріскейде осымен төртінші мәрте өткізіліп отыр. Былтырғы жылы аталған акцияға 5 мыңға жуық солтүстікқазақстандық қатысқан екен. Биыл да осынша адам «Мәңгілік полк» қатарында сап түзеді. Еңкейген қариядан бастап еңбектеген баланы да көруге болады.

Суреттері көп, бірақ өздері жоқ. Жүздерін көрмесек те, батырлық бейнелері қалды. Бірі әкесінің, бірі атасының, енді бірі бауырлары мен туған-туыстарының суреттерін мақтанышпен ұстап, орталық көшелермен жаяу жүріп өтті. Ұрпақтары батыр бабасы болғанын мақтан тұтады. Шараға қатысушылар бейбіт өмір сыйлаған майдангерлерге: «Мың алғыс!» – деп ұрандатты.

Айман Әжбенова, ҰОС ардагері К.Божатовтың қызы:

- Осы күнге жеткізген әкемді мақтан тұтамын. Менің әкем – Күзембай Божатов. Осы күнге бәрімізді жеткізген сол кісілер. Мақтан тұтамыз. Келешекте ұрпағымыз осындай болсын. Әкеміз батыр, командир болған.

Осылайша үш шақырымға жуық қашықтыққа созылған шеру мәдениет және демалыс саябағындағы Даңқ ескерткішіне гүл қоюмен аяқталды. 

Шығыстағы ел-жұрт Жеңістің 72-көктемін «Сізге бас иеміз» деген  атаумен  ұйымдастырды. Яғни соғыстан аман оралған ардагерлеріміз ардақталып, шейіт болғандардың рухына тағзым жасалып жатыр. Бүгінгі мерекеде «Мәңгілік полк» шарасына басымдық берілді.  

Оған облыс бойынша 10 мыңға жуық адам қатысты. Ұрыста қаза болған аталарының портреттерін ұстаған ұрпақтары олардың ерліктерін елмен бөлісті. Майданға бір отбасыдан Дүсіп Қарабаев пен Төлеухан Балтабаев та аттанады. Бірнеше рет жараланса да, елге аман оралады. 

Арынғазы Балтабаев, қала тұрғыны:

- Әкем соғысты Сталинградта бастап, Румынияда бітірді. Жездем Мәскеудің түбінде шайқаста болып, Кюнсбергте бітірді. 

Қазір облыста 330 соғыс және 25 мыңнан астам тыл ардагері тұрады. Оларға мерекеге орай қаржылай және материалдық көмектер көрсетілді. Бүгінгі мерекелік шара түннің бір уағына дейін жалғасып, соңы арнайы отшашумен түйінделмек. 

Бүгінгі мерекені астаналықтар да қуанышты көңіл-күймен белсенді түрде атап өтті. Батыр бабаларының портреттерін қолдарына ұстаған тұрғындар түс кезінде «Қазақ елі» алаңына жиналды.

Қатысушылар арасында еңбектеген баладан еңкейген кәріге дейін бар. Қатысушылар: «Ел қорғаған аталар есімін мәңгі ету үшін мұндай марш қажет», – дейді.

Белгіленген уақытта ұзындығы бір шақырымнан асқан адамдар легі әскери техникалардың бастауымен «Отан қорғаушылар» монументіне бет алды. Екі аралықтың жалпы ұзақтығы 3,5 шақырымды құрайды. Жол бойы майдан жылдарындағы әндер шырқалып, шара соңында «Жеңіс күні» композициясы орындалды.

Астанада өткен шеру ауқымдылығымен де ерекшеленеді деуге болады. Оған шамамен 10 мыңнан астам тұрғын қатысты. 

Авторлары: Нұржан Мергенбай, Нұрбек Байбосын, Самат Қайырденұлы, Олжас Керейхан, Ердәулет Байдуллаев

Қазақстандықтардың Ұлы Жеңіске қосқан үлестері туралы тың мәліметтер белгілі болды

    Сейсенбі, 09 Мамыр 2017 21:44

Ұлы Отан соғысы – ХХ ғасырдың ең үлкен қасіреті.

Бұл соғыс қайғы әкелмеген бірде-бір отбасы жоқ шығар. Жеңіс күні біз тарихи мәліметтерді ақтарып, сол зұлмат заманнан қалған кейбір деректерді жіпке тіздік. 

Менің әкем де соғысып, Берлинге дейін барған жауынгер. Ел аузында «Катюша» деген атпен қалған атақты реактивті артиллерияның көздеушісі болған.

Ал Рахман Иманқұлов – Қазақстаннан Ұлы Отан соғысына аттанған 1 млн 300 мыңнан асатын сарбаздың бірі. Майданға кеткен жауынгерлердің жартысына жуығы туған жеріне қайтып оралмады. Артында қалғандарына ерлікпен қаза тапқаны туралы «қара қағаз» ғана келген. Қан майданның ортасында болып, бертінде елдің еңсесін көтеру үшін бар жанын салып еңбек еткен біздің ата-апаларымыз уақыт өте азайып бара жатыр.

Соңғы мәлімет бойынша, біздің қатарымызда Ұлы Отан соғысының 2776 ардагері жүр. Соғыстағылар қару-жарақ пен азық-түлік, жылы киімнен тарықпауы үшін күн демей, түн демей еңбек еткен 157 679 тыл ардагері бар. Сол кезде жасөспірім болған 487 қазақстандық концлагерь, гетто мен арнайы абақтылардың азабы енді қайталанбауы үшін бүгінгі ұрпаққа айтып бере алады. Арамызда 7806 Ұлы Отан соғысы ардагерінің жесірі жүр. Адалдықтың үлгісін сол апаларымыздан үйрену керек-ақ.

Ұлы дала елінің ұландары Отанын қорғауды ең қасиетті борышы санаған, ол бүгін де солай. 1941-45 жылдар аралығында Қазақстаннан 12 атқыштар дивизиясы, 4 ұлттық атты дивизия, 7 атқыштар бригадасы, соның ішінде 2 ұлттық бригада жасақталып, майданға жіберілді. Одан басқа 50 полк пен түрлі батальонның басы біріктіріліп, бірден ұрыс даласына аттанған. Естеріңізде болар, соғыста атылған он оқтың жетеуінің қорғасыны Қазақстанда балқытылған.

Бізден майданға аттанған 500 сарбаз Кеңес Одағының батыры атанды. Әрине, Отанын жаудан арылтамын деген ниетпен жасаған ерекше ерлігі үшін. Соның 99-ының ұлты – қазақ. 120 жауынгер «Даңқ» орденінің толық кавалері. Ол – батырлармен теңестірілген дәреже. Ал Талғат Бигелдинов, Леонид Беда, Иван Павлов пен Сергей Луганскийлер – екі мәрте Кеңес Одағының батыры атанған сарбаздар.

Кезінде ерлігі үшін батыр болуға лайық деп жоғары жаққа ұсынылған, бірақ түрлі жағдайлармен сол атақ берілмей қалған Ұлы Отан соғысының сарбаздарын еліміз тәуелсіздік алған соң ескергенін де айтуымыз керек. Бауыржан Момышұлына 1990 жылы, Жеңіс күні 55-рет тойланып жатқанда Кеңес Одағының батыры атағы берілді. Бақтыораз Бейсекбаев, ұшқыш Хиуаз Доспанова мен Рейхстагқа ту тіккен Рақымжан Қошқарбаевтарға егемен елдің «Халық қаһарманы» атағы берілді.

Жалпы Ұлы Отан соғысына қатысқан 10 сарбаз тәуелсіз еліміздің батыры ретінде марапатталды. Олардың ерлігі бүгінгі ұрпақты өз Отанын сүюге, Ұлы дала елінің шебін қасық қаны қалғанша қорғауға ынталандыратын бағдар деп білемін.

Авторы: Әбдез Рахманұлы