×

Warning

JUser: :_load: Unable to load user with ID: 148

Оңтүстік өңірде көрнекі жерлердің картасы жасалды

    Жұма, 21 Шілде 2017 22:16

Оған 100 тарихи-археологиялық орын мен табиғи-ланшафты нысан кірді.

Карта Елбасының «Болашаққа көзқарас: қоғамдық сананы жаңғырту» бағдарламалық мақаласы аясында жасалған. Қазір Үкіметтің бекітілуіне берілді.

Оңтүстік Қазақстандағы бірегей сәулет ескерткіштерінің бірі – Домалақ Ана кесенесі. Аты аңызға айналған абыз ананың күмбезі Балабөген өзенінің алқабында Қаратаудың оңтүстік баурайында орналасқан. Бәйдібек батырдың үшінші әйелі Нүрилә тапқырлығы, даналығы, көрегендігімен көпшілікті мойындатқан. Сондықтан ел ішінде әулие ана атанып кеткен. Әлі күнде халық Домалақ ана кесенесіне барып, зиярат етеді. 

Жұпаркүл Жайдарбекова, ОҚО тұрғыны: 

- Домалақ ана киелі кісі. Бүкіл Қазақстан, бүкіл әлем біледі десек болады. Осында топ-топ адамдар келіп жатыр. Шипа, денсаулық сұрап келіп отыр. Осы жерден перзент сұрап келіп отыр. Бәрі Алланың құдіретімен.  

Алғашында кесене 1456 жылы Нүрилә Әли Сыланқызының қабірі үстінде салынған. Күмбез бірнеше рет қайта жөндеуден өткендіктен, бастапқы қалпы сақталмаған. Биіктігі – 12 метр. Балабөген өзенінің жағасына Бәйдібек батыр да жерленген. Ол – өз заманында көшпелі халықтың басын біріктіріп, елді, жерді сыртқы жау шапқыншылығынан қорғауды ұйымдастырушы тарихи тұлға. Оңтүстік аймақта осы сынды 1281 кесене бар. Алайда қасиетті жерлер тізіміне тек 100 нысан енді. 

Еділбай Көшербай, Тарихи-мәдени мұраны қорғау, қалпына келтіру және пайдалану орталығының ғылыми қызметкері:

- Қасиетті, киелі жерлерді көп халық біле бермейді. Қазір осы насихаттау жұмысы барысында көп адамдар құлақтанып, хабарландырылып жатыр. Ертең осыған байланысты бейнероликтер түсіріледі. Осы қасиетті жерлер, табиғи-ланшафты жерлер туралы кітаптар шығарылып, халыққа таратылса, ол үлкен мүмкіндік болады. 

Сала мамандарының айтуынша, киелі жерлер картасы өскелең ұрпақтың тарихы мен мәдениетін тереңірек біліп, рухани жаңғыруын қамтамасыз етеді. Әрі аймақтағы туризмнің дамуына серпін бермек. 

Авторлары: Гүлмайра Қуатбайқызы, Наталья Цой, Нұрмахан Мұсатов

Күлтөбеде Кушан патшалығынан қалған монета табылған

    Жұма, 21 Шілде 2017 21:59

Оңтүстікқазақстандық ғалымдар сүйінші хабармен бөлісті.

Көне Күлтөбедегі археологиялық қазба жұмыстары кезінде ежелгі Кушан патшалығынан қалған монета табылған. Бұған қоса археологтар бағзы заман жазуы бар керамика сынығын қазып алыпты. Ол шамамен І ғасыр мен біздің заманымызға дейінгі І ғасыр аралығынан қалған жәдігер болуы мүмкін. Астық сақтайтын ыдыс табылды. Ол да сол дәуірден қалса керек. Ғалымдардың айтуынша, бұл – тарих үшін өте құнды заттар. Құмырадан сарматтардың белгісін де байқауға болады. Құнды жәдігерлер мұқият зерттелген соң, музейге тапсырылады.

Александр Подушкин, тарих ғылымдарының докторы, ОҚМПИ профессоры:

- Қазақстанның ежелгі тарихын қайта жасау үшін бұл жәдігерлер өте қажет. Сұрақтар туындайтын тұстарды айқындау, нақтылау үшін осы заттардың маңызы зор.

Жезқазғанда «Тарихта өз атыңды қалдыр» шарасы кезінде 600 көне бұйым жиналды

    Бейсенбі, 20 Шілде 2017 23:46

Жезқазғандағы тарихи-өлкетану мұражайы құнды жәдігерлермен толықты. «Тарихта өз атыңды қалдыр» шарасы аясында ауыл-аймақтағы ағайын 600-ге жуық көне зат тапсырған.

Ең бағалылары – көрнекті ақын, әрі сазгер Тайжан Қалмағанбетовтың сырнайы мен Бұзау болыстың құндыз бөрігі және оны растайтын жалғыз тарихи сурет. 

Тайжан ақынның сырнайы талай жыл туыстарының қолында сақталып, жақында ғана мұражай төріне қойылды. Музыкалық аспап 1912 жылы Орынбор губернаторлығына қарасты Троицк қаласында Александр Орлов деген шебердің қолынан шыққан екен. Оны ақын Көкше жерінде сатып алады. Жалпы бала Тайжанның өнерге бетбұруына нағашысы Үкілі Ыбырайдың ықпалы зор болған деседі. «Ел арасында ол Сырнай ақын деген атпен жақсы таныс», – дейді немересі Әниза Қалмағанбетова әжей.

Әниза Қалмағанбетова, Тайжан ақынның немересі:

-Үкілі Ыбырайдан келген қасиет екен. Сырнай әкем сол жаққа барып, Көкшетауда Ыбырайдың әрі жиені, әрі апасының баласы сол жақта болып, біраз жылдар тәрбиесін алады.

Ал мына құнды жәдігер – Бағаналы елін басқарған Бұзау болыстың құндыз бөрігі. Оны мұражайға шөбересі Жүсіп Ыбыраев әкеліп тапсырды. Бұзау болыс ел арасында аса сыйлы болған. Зиратының Алашахан мазары маңында болуының өзі оның беделін айғақтайды. Бөрік болыстың баласы Ыбырайдан немересі Базылға өтіп, 40 жыл сақталған екен. 

Жүсіп Ыбыраев, Бұзау болыстың шөбересі:

-Ертеде мынау Романовтардың 300 жылдығына барған сурет. Бірақ Бұзау бабамның суреті бар. Мына кісі Бұзау, мына кісі Қалманбай, мынау Аңсаған деген кісі. Осы бөрікті атамыз суретте киіп тұр. 

Бүгінде Жазқазған мұражайының қорында 49 мыңнан астам жәдігер сақтаулы. Ал «Тарихта өз атыңды қалдыр» шарасы кезінде тағы 600 көне бұйым жиналды. Олардың қатарында танымал тұлғардың тұтынған заттары, қолжазбалары, тарихи суреттер, сирек кітаптар және тағы басқа жәдігерлер бар.

Авторлары: Ардақ Асылханұлы, Василий Савкин, Әсет Асайынов

«Хабар» телеарнасы «Мезгілсіз махаббат» телехикаясын түсіруде

    Бейсенбі, 20 Шілде 2017 23:45

«Хабар» телеарнасы  жаңа маусымда көрермендерге бірнеше тың жобаларды ұсынады. Солардың бірі – «Мезгілсіз махаббат» телехикаясы. Фильмнің кейіпкерлері – өмірдің талай белесін артта қалдырған, егде жастағы жандар. Алайда бір ғана кездесу олардың өмірін өзгертіп, сезімнің сиқыр әлеміне жетелейді. 

Махаббат жасқа қарамайды. Режиссер Әнуар Матжановтың отбасылық комедиясының желісі осы ұғымға негізделген. Алматының алыс ауылынан Астанаға қыдырып барған Демесін ақсақал қаланың көрікті кемпіріне ғашық болады. Сценарий кейде қарапайым сюжеттермен өрілсе, кейде күтпеген оқиғаларымен көрерменді баурап алады.

Әнуәр Матжанов, «Мезгілсіз махаббат» телехикаясының режиссері:

-Бұрын түсірген комедиялық картиналардан ерекшелігі сценарий қазақы ұғымға сай, түсінікті, оңай жазылған. Диалогтары тартымды, әзілдері жарасымды. Көрерменді күлдіре отырып, ойландырады.

Сценаристер Жәмид Көшербаев пен Асқар Дүйсенбі жаңа сериалда ауыл мен қаланың тартысын, ырымшылдықпен күресті, қазақы тәрбие мен жаңашылдықтың қайшылығын көрсетуге тырысқан. Фильмдегі басты рөлдерді Айдос Бектеміров, Дариға Бадықова, Жалғас Толғанбай ойнайды.

Жалғас Толғанбай, актер:

 -Бұл енді ауылдың өмірі, кішкене қыршаңқылау мінезі бар. Арасында өзі бір әңгімені бастап алады да, артынан сол әйелінің әңгімесіне еріп кетіп, әйелінің әңгімесіне еріп кеткеніне өзі өкініп, өзі ренжіп жүретін образ. Сценарий жақсы, көрермен жылы қабылдайды деп ойлаймын.

Әр бөлімі 26 минут болатын 14 сериялы телехикаяны көрермендер «Хабар» телеарнасының эфирінен қараша айында тамашалай алады.

Авторлары: Гүлжан Көленқызы, Полина Чихичина, Мұхит Құдықбаев